सुनिल चौधरी
झुम्का,बैशाख २ । रामधुनी वडा नं. ७ साबिक बक्लौरी गाबिस अन्तर्गत रहेको पञ्चायन देविथान संकटमा पर्ने सम्भावना देखिएको छ । प्रत्येक बर्ष बैशाख १ गते लाग्ने पञ्चायन मेलामा कसैले ध्यान नदिएको तर बिस्थापित हुन सक्ने सम्भावन बढेको अनुमान गर्न सकिन्छ ।
धेरै पहिले देखिनै भाकल गर्दै सो अनुसार त्यस पञ्चायन देवि थानमा बलि दिने चलन रहेको छ । मनोकामना पुराहुने भक्तनजले दक्ष अनुसारले दान र बलि चढाउने गर्दछ । भाकलमा बोका,परेवा,भाले,अण्डा लगायतका चढौवा चढाउदै आएको छ । तर शिवमन्दिरमा त्यस किसिमको कार्य नहुने भएकोले पञ्चाय देवि थानकै छेउमा स्थापनागर्नु देबि थान बिस्थापन हुने सम्भावनाको अनुमान गर्न सकिन्छ ।
देविथानको नजिकै पुर्वउत्तरमा शिव मन्दिरको स्थापना गर्न लागेको छ । शिवमन्दिरमा बलि भोग नहुने भएकोले समय परिस्थती अनुसार छेउमै रहेको देवि थानमा पनि बलि दिन नहुने भन्दै बिरोेध आउन सक्छन् र थानलाई पछि अन्यत्रै लानु पर्ने अवस्था सिर्जना हुन सक्छ । यस्तै घटना हामै्र छेउ छाउमा घटि सकेकोले समभावनाको अनुमान गरिएको हो । ईटहरी ८ टेंग्राटोल स्थित यसतै प्रकारको घटनाले आकलन गर्न सकिन्छ । पुस्तौ देखिको परमपरा अनुसार बलि चढाउदै आएको बिच्छुधामी ग्रामथानमा केहि ब्यक्तिको स्वार्थ पुर्तिकालागी ग्रामथान नजिकै शिवमन्दिर बनाईयो । सो ग्रामथानमा पुजा गर्ने बेलामा शिवमन्दिर छेउमै बलि दिन नहुने भन्दै गैर थारुहरुले बिरोध गर्दा त्याहाका समुदायलाई पुजा अर्चना गर्न समस्या भयो । पछि गएर अन्यत्रै ग्रामथान सार्न बाध्य भए । निर्माण भैसकेको शिवमन्दि भत्काउन पनि आफ्नै आस्थाले दिदैन । मनले मानदैनन् । तर पनि धेरै संघर्ष पछिको छुटै स्थानमा पुन निर्माण गरे । त्यसैले ईटहरीको सो घटनाको मध्यनजर गरौ भने पञ्चायन देबि थानको समस्या बल्झिन सकिने सम्भावना रहेको छ ।
अर्को सम्भावनामा के देखिएको छ भने देवि थान जिर्ण अवस्थामा रहेको छ । तर शिवमन्दिर त्यो भन्दाबढि लगानिमा निर्माण हुदै छ । देविथानकालागी आएको बजेट समेत शिवमन्दिर निर्माणमा लगाएको छ । पुजारी जितनलाल चौधरीका अनुसार स्थानिय गाउँटोलको सहमतिलेनै शिवमन्दिर निर्माण भैरहेको बताए । सहमति हुन सक्छ तर देवि थानमै सबै देवि देवताको बास स्थान रहेको पनि मान्न सकिन्छ । थारुको ग्रामथानमा सबै जातजातिको देवि देवता आसन हुन्छन् । त्यसैले सोहि मन्दिरमा पुजा अर्चना गर्दा हुन्थ्यो । शिव मन्दिरनै स्थापना गर्नु बाध्यता थिएन होला ।
दहि च्युरा चढाउने प्रितमगया थानका पुजारी रामनारयण दासले पनि त्यो आकलन गरेको छ । पञ्चायन देविथानमा चार पुस्तादेखि पुजा गर्दै आएको दासले बताए । उहाँले आफनो बाबा पुर्खाको नाम बताउदै बुधु माईझ,दरपलाल,देविलालले संरक्षण गरेको ग्रामथान देविलालको छोरा म संरक्षणमा लागेको रामनारयण दासले बताए । उहाँ संग कुराकानि गर्ने क्रममा उहाले भन्नु भयो पञ्चायन देविथानमा थारु बाहेक अन्य गैर थारुले समिति खडा गरेर पुजा गर्दै छन् थारुहरु छोड्दै गएको बताए । हो यस्तै कारणले समितिमा गैरथारु आउना साथ ग्रामथान धेरै स्थानमा बिस्थापन बन्ने घटनापनि सेलाएको छैन । ग्रामथानको स्थानमा शिवमन्दिर राख्ने,राजाजिको स्थानमा शिवलिंगको प्रतिमुर्ति राख्ने कार्य भैरहेको छ । जस्ले धेरै पहिले देखिनै गर्दै आएको पुजापाठनै थारुको पहचिान रहेको सो मेटाउने कार्यमा लागेको छ ।
यसतै घटना अरु पनि देखाउन चाहे । बैशाख ३ गतेको ईटहरीमा लाग्ने कचना मेला सबैमा जानकारीनै छन् । यहा घटना के भयो भने थारुहरु समितिमा कमै बस्न थाले गैर थारुले समित खडा गर्दै मेला ब्यवस्थापन गर्न थाले, । पछि गएर राजाजी देवताको स्थानमा शिवलिंगको मुर्ति राखेर पुजा लगाउन थालेका थिए । त्याहाका थारुले बिरोध गरेपछि हटाएको थियो । त्याहा के देखियो भने थारुले आफनो संस्कार अनुसार पुजा गर्दै आएकोमा शिवंिलंगको प्रतिमुर्ति राखेर परिवर्तन गर्न खोज्यो । थारुको पहिचान अनुसार कुनैपनि ग्रामथानमा मुर्ति रहेका पाईदैन । तर धार्मिक अवस्थालाई परिवर्तन गरी पहिचान मेटाउन चलखेल भएको हुन सकछ ।
त्यसैले यि घटनाको क्रम हेर्दा रामधुनी ७ स्थित पञ्चायन देवि थानमा समस्या निम्तिन सक्ने सम्भावनाको आँकलन गर्न प्रसस्त रहेको छ । त्याहाका समुदायले सो देवि थानमै पुजा गर्न सकिन्थ्यो ? त्यसैलाई संरक्षण गरेर मेला भब्य रुपमा लगाउन सक्थ्यो ? तर शिवमन्दिर नै स्थापना गर्नु के स्वार्थ लुकेको छ ? के बाध्यता रह्यो ?

   

तपाईको प्रतिक्रिया

All-station-ID-radio-amdhuni-91.9-mhz-final-by-aashif-tharu.mp3 Download Listen
sabda sangeet final by aashif tharu falgun 15 Download Listen
sabda sangeet falgun 8 final Download Listen
sabsa sangeet 2075 baishak 12 Download Listen
कार्यक्रम शब्द संगित चैत्र २८ Live Download Listen
Ramdhuni IDOL bhadra ra Ashoj ko Final ashoj 28 Download Listen
Ramdhuni Idol Magh 26 final round Download Listen
prem ke sanesh new episod Download Listen
रामधुनी बहसमा फिल्मकर्मीहरु संगको कुराकानी Download Listen