सुनिल चौधरी
झुम्का,फाल्गुन २६ । बैवाहिक बिधब्यवहारमा “लवभुजा” तथा “लवा” भुज्ने कार्य एक महत्वपुर्ण बिध हो । थारु समुदायको बैवाहिक कार्यक्रममा धार्मिक कार्यकालागी “लवा” भुज्ने गरिन्छ । बिवाह समपन्नकालागी महत्वपुर्ण बिध मध्ये एक हो । बिवाह हुनु पुर्व बेहुली तथा बेहुला पक्षबाट धानलाई भुजेर तथा (भुटेर) लवा बनाउने चलन छ । आर्शिवाद लिनकालागी नव बरबधुले धानको कशा मिश्रित भएको “लवा” ग्रामथान,धार्मिक स्थल,नदि,कल, लगायतमा लवा छर्किने गरिन्छ । “लवा” छर्किएर आर्शिवाद लिदा यसले प्रकृति,ग्रामथान, देवता,कुलदेवता प्रसन्न हुने धार्मिक मान्यता रहेको छ । लवा भुज्नु एक उत्तम र शुभकार्य हो । दुई आत्मा मिलनकालागी यो कार्य सिद्ध रहेको छ ।
“लवा” भुज्नकालागी छुटै चुलो बनाईन्छ । रंगले सजाएको हुन्छ । “लवा” माटोले बनेको भाडोमै भुज्नु पर्ने मान्यता रहेकोले घैला जस्तै सानो आकारको(डब्बा वा टुंगनी) भुज्ने पौराणिक मान्यता रहेको छ । माटोको सामाग्री बनाउने कर्ता कुम्हरले बनाएको भाडोमा भुज्ने गरिन्छ । “लवा” दब्हारीले भुज्ने परमपरा रहेको छ । दबहारीको मुठ्ठा बनाएर भुज्ने कार्य गरिन्छ । “लवभुजा”ले मुख्य अंशमा समातेर भुज्ने क्रम्मा मुठ्ठाको माथि एउटा–एउटा सिन्का बेहुली पक्षमा बेहुलि र बेहुला पक्षमा बेहुला लगायत बिध कर्ताहरुले समातेका हुन्छ जस्मा सबैले सहभागी जनाएको हुन्छ ।
“लवभुजा”बरबधुको दिदि(दैया)÷भिनाजु(पौहना) ले गर्ने गरिन्छ । त्यसैगरी फुपु(दिदि)÷फुपाजु(पिसा)ले पनि गर्ने चलन रहेको छ । “लवा” भुज्नु भन्दा पहिले “लवभुजा”बर र कन्यालाई खुट्टामा कशातेल लगाईन्छ । कशातेल लगाई सकेपछि बिध गर्ने बिधकर्नि तथा बेहुली सहित “लवभुजा”बर र कन्याले भुज्ने चलन रहेको छ । पाँच मुट्ठि सबैले धान हाल्दै सन्ठिको आगोले भुज्ने गर्छन् ।
यतिमात्र हैन् यसपछि बिधकर्नि संगै लवभुजाले बाहिर बाटोमा गएर दुबो(दुईब) लिने कार्य गरिन्छ । कोदालोबाट बायाँहातले मात्र ताछेर तथा (छिलेर) घाँस दुवो लिनु पर्ने हुन्छ । जुन एकहातले कठिन हुने गर्छ । दुवो लिएर आउदा आँगनको मुख्य द्धार तथा (देहरीमा) खनेर गाड्नु पर्छ, पछि निकालेर बेहुला बेहुलीलाई दुबो धानले चुमाउने कार्यमा प्रयोग गरिन्छ । बेहुलि पक्ष र बेहुला पक्षका गाउँ टोलको महत्वपुर्ण स्थानमा गएर “लवा” छर्किने सहयोग गर्दै “लवभुजा”बर र कन्याको कार्य सम्मपन्न भई बिवाह धार्मिक र सामाजिक मान्यता प्राप्त हुने सामाजिक संस्कार रहेको छ ।

तपाईको प्रतिक्रिया

All-station-ID-radio-amdhuni-91.9-mhz-final-by-aashif-tharu.mp3 Download Listen
sabda sangeet final by aashif tharu falgun 15 Download Listen
sabda sangeet falgun 8 final Download Listen
sabsa sangeet 2075 baishak 12 Download Listen
कार्यक्रम शब्द संगित चैत्र २८ Live Download Listen
Ramdhuni IDOL bhadra ra Ashoj ko Final ashoj 28 Download Listen
Ramdhuni Idol Magh 26 final round Download Listen
prem ke sanesh new episod Download Listen
रामधुनी बहसमा फिल्मकर्मीहरु संगको कुराकानी Download Listen